BẢN SẮC CỦA MỜ – Khi điều không rõ lại mang chiều sâu hơn điều rõ ràng

Có những vẻ đẹp không nhìn thấy rõ, nhưng cảm được rất sâu. Bản sắc của “mờ” không phải sự thiếu sáng, mà là không gian dành cho cảm xúc bước vào. Đó là ngôn ngữ thẩm mỹ tinh tế nhất của vật liệu cũ và thời gian.

Vẻ đẹp không nằm trong điều ta thấy rõ, mà trong điều ta gần như thấy được

Trong mỹ học, có một nghịch lý đầy tinh tế, điều càng rõ ràng, càng ít khả năng gợi mở; điều càng mờ, càng nhiều không gian cho tâm trí. “Mờ” không phải là thiếu sáng, thiếu màu hay thiếu hình dạng. Mờ là trạng thái thị giác giàu trí tưởng tượng, nơi vật thể hiện ra không hoàn toàn, nhưng đủ để đánh thức cảm xúc.

Nhà thơ quan sát bằng chữ. Họa sĩ quan sát bằng ánh sáng. Người có mắt thẩm mỹ quan sát bằng độ mờ, lớp sương mỏng giữa nhìn và cảm.

Mờ là ngôn ngữ thị giác của tự nhiên

Không có buổi chiều nào rõ ràng tuyệt đối.Không có lớp sương nào có đường biên rạch ròi.Không có ánh sáng nào rơi xuống mà không tạo vùng phai.

Trong tự nhiên, “mờ” xuất hiện ở:

• ánh sáng xiên qua cửa, tạo dải bụi lửng lơ,

• màu gỗ bạc phai sau mưa nắng,

• lớp rêu mờ trên kim loại cũ,

• bức tường vôi loang loáng theo độ ẩm.

Tự nhiên không vận hành bằng đường thẳng và ranh giới cứng. Tự nhiên đẹp nhờ độ chuyển, độ loang, độ phai, độ mơ hồ. Và nội thất phế liệu chính là vật chất mang trong mình bản sắc tự nhiên này một cách nguyên bản nhất.

Xem thêm:

• Sự tĩnh trong vật thể, khi thiết kế chạm đến tầng thiền của cái đẹp

• Tôn vinh tính chân thật của đồ phế liệu, bí quyết cho vẻ đẹp vượt qua sự hoàn hảo

• Khi ánh sáng chỉ là một nửa của không gian

Đồ phế liệu và sức hấp dẫn của sự phai

Đồ mới cố gắng tạo vẻ đẹp bằng độ rõ: bề mặt mịn, đường nét gọn, màu sắc chính xác.Đồ phế liệu tạo vẻ đẹp bằng độ mờ:

• lớp sơn phai thành những gradient mềm,

• gỗ teak bạc, không nâu hẳn, không xám hẳn,

• kim loại xỉn – không bóng, cũng không tối,

• họa tiết cũ mờ đi như ký ức đang tan.

Cái mờ này là mờ của thời gian, không phải mờ kỹ thuật. Nó là thứ không ai vẽ được, không ai làm giả hoàn toàn, bởi nó được tạo ra bởi thời tiết, khí hậu, tuổi đời, bàn tay con người. Đó là lý do vì sao một món đồ cũ đôi khi chỉ “đẹp” khi… nó đã mờ đi.

Mờ là không gian cho cảm xúc trú ngụ

Khi hình ảnh, màu sắc hoặc bề mặt không quá rõ, tâm trí có chỗ để diễn giải. Những bức tranh của Turner đẹp nhờ sương mù. Những bức ảnh analog đẹp nhờ hạt nhiễu. Những kiến trúc Nhật đẹp nhờ bóng bán tối.

Trong thiết kế nội thất phế liệu, “mờ” tạo ra:

• cảm giác hoài niệm,

• cảm giác bình yên,

• cảm giác ấm áp,

• cảm giác thuộc về.

Càng mờ, càng “nhân bản”. Càng mờ, càng gợi trí nhớ. Càng mờ, càng khiến con người liên tưởng đến điều mình từng trải.

Tính trừu tượng – dấu hiệu của chiều sâu

Rõ ràng là thứ con người hiểu ngay lập tức. Còn mờ là thứ con người phải chiêm nghiệm. Trong triết học thẩm mỹ, cái rõ thường mang tính mô tả, còn cái mờ mang tính gợi mở. Cái rõ khiến ta thụ động, còn cái mờ khiến ta suy tưởng. Đó là lý do vì sao:

• tường mộc phai trông sâu hơn tường sơn trơn,

• gỗ bạc trông trầm hơn gỗ mới đánh bóng,

• gốm loang trông có chuyện hơn gốm đều màu.

Mờ là tính trừu tượng của vật chất, nơi vật thể không tự nói hết mình, mà cho phép người nhìn tự hoàn thiện câu chuyện.

Mờ là “bản sắc phế liệu” – một phong cách, không phải khuyết điểm

Nhiều người nhầm lẫn mờ với cũ, loang, hỏng. Thật ra, đó là ngôn ngữ thị giác tinh tế bậc nhất.

Trong thiết kế cao cấp:

• Hermès yêu lớp da mờ vì nó “giàu hạt”.

• Wabi-sabi yêu bề mặt mờ vì nó “giàu chiều”.

• Kiến trúc Thiền yêu ánh sáng mờ vì nó “giàu tĩnh”.

Đồ phế liệu mang “bản sắc mờ” một cách tự nhiên:

• không muốn nổi bật,

• không cố giành ánh nhìn,

• không làm chủ không gian,

• chỉ đứng đó một cách trầm lặng.

Và chính sự trầm lặng ấy làm không gian trưởng thành.

Mờ trong ánh sáng – nghệ thuật của sự bán sáng

Ánh sáng mạnh tạo độ rõ, ánh sáng yếu tạo tối. Chỉ ánh sáng trung gian, bán sáng, tạo mờ.

Trong không gian phế liệu, ánh sáng bán sáng khiến:

• gỗ trầm sâu hơn,

• kim loại ấm hơn,

• gốm trở nên mềm hơn,

• bóng tạo độ mịn và độ dày thị giác.

Đây là kỹ thuật mà nhiều kiến trúc sư huyền thoại gọi là: kiến trúc của sự mơ hồ có dụng ý.

Bản sắc của mờ là bản sắc của chiều sâu

Những thứ rõ ràng thường nông, còn những thứ mờ thường sâu. Mờ là điểm giao giữa vật chất và cảm xúc, giữa ánh sáng và ký ức, giữa nhìn và tưởng tượng.

Không gian có “độ mờ” là không gian có:

• sự tĩnh,

• sự trầm,

• sự đủ,

• sự nhân bản.

Và đó chính là vẻ đẹp mà đồ phế liệu mang lại, một vẻ đẹp không rõ ràng, nhưng rõ ràng là đẹp.

---

▪ Hotline: 0775328329

▪ Email: mm.star.materials@gmail.com